[phys4phys] Naučno-stručni skup AOB - sreda 11.3.2026. u 12h

[Natasa Bon]

Poštovane kolege,

Pozivam vas na Naučno stručni skup koji će se održati u biblioteci 
Astronomske opservatorije u sredu 11.3.2026. godine u 12h. Predavanje će 
održati Edi Bon (viši naučni saradnik na Astronomskoj opservatoriji u 
Beogradu) i Ivan Bon (docent na Fakultetu savremenih umetnosti, 
Beograd).

U nastavku su podaci o predavanju.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Naslov predavanja: SLUŠANJE ŠUMA KOSMIČKOG POZADINSKOG ZRAČENJA

Kratak sadržaj:

Savremena kosmologija počiva na
razumevanju kosmičkog pozadinskog zračenja (CMBR). Istorijski gledano,
Penzias i Wilson su ovo epohalno otkriće započeli upravo
„slušanjem” šuma na svojoj anteni u obliku roga. Na ovom seminaru
predstavićemo naučnu i umetničku osnovu zvučne skulpture nedavno
postavljene u Školskom paviljonu Astronomske opservatorije u Beogradu.
Rad je inspirisan originalnom horn-antenom kojim je pronađeno
pozadinsko zračenje. Ovaj rad funkcioniše kao interfejs koji prima
elektromagnetne signale sa neba (pozadinski šum) i konvertuje ih u
zvučni opseg. Zvučni talasi koje slušamo iz ove skulpture
predstavljaju analogiju sa prvim zvučnim talasima u svemiru (barionske
akustičke oscilacije - BAO), koji su se prostirali kroz primordialnu
barion-fotonsku plazmu, a čiji otisak vidimo na svim skalama svemira u
obliku filamenata velikih struktura. Danas, dok trenutna tenzija u
kosmologiji testira granice standardnog kosmološkog modela, pitanje
interpretacije signala i šuma postaje važno. Šum nije samo pitanje
neodređenosti, već epistemološki izazov suočavanja sa granicama
našeg znanja. Projekat istražuje nove metode komunikacije kosmologije,
metoda istračivanja i saznavanja, gde se od šuma dolazi do saznanja,
čineći apstraktne fenomene poput primordijalnih fluktuacija dostupnim
kroz direktno senzorno iskustvo.


-----------------------------------------------------------------------

Title: Listening to the Noise of the Cosmic Background Radiation
Edi Bon (AOB) & Ivan Bon (FSU)

Modern cosmology relies heavily on our understanding of the Cosmic
Microwave Background Radiation (CMBR). Historically, the epochal
discovery by Penzias and Wilson began with literally “listening” to
the noise detected by their horn antenna. In this seminar we will
present the scientific and artistic background of a sound sculpture
recently installed in the School Pavilion of the Astronomical
Observatory in Belgrade. The work is inspired by the original horn
antenna used in the discovery of the CMBR. The sculpture functions as an
interface that receives electromagnetic signals from the sky (background
noise) and converts them into the audible domain. The sound waves
produced by the sculpture represent an analogy to the first sound waves
in the Universe - baryon acoustic oscillations (BAO) - which propagated
through the primordial baryon–photon plasma and whose imprint can
still be observed across cosmic scales in the filamentary structure of
the large-scale distribution of matter. Today, as current tensions in
cosmology test the limits of the standard cosmological model, the
question of distinguishing signal from noise becomes increasingly
important. Noise is not merely a problem of uncertainty, but also an
epistemological challenge that confronts the limits of our knowledge.
The project explores new ways of communicating cosmology and its methods
of inquiry, showing how knowledge can emerge from noise and making
abstract phenomena such as primordial fluctuations accessible through
direct sensory experience.

-------------------------------------------------------------------------

Srdačan pozdrav,
dr Nataša Bon
Koordinator seminara AO